มาตรฐานทางจริยธรรมและจรรยาบรรณของข้าราชการ: 7 หลักเกณฑ์มาตรฐานทางจริยธรรมและกลไกการกำกับดูแล

เนื้อหาที่ต้องรู้

1. มาตรฐานทางจริยธรรม 7 ประการตามมาตรา 5

พระราชบัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. 2562 บัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรมอันเป็นค่านิยมหลักสำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐไว้ 7 ประการ:

1. ยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ: อันได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
2. ซื่อสัตย์สุจริต มีจิตสำนึกที่ดี และรับผิดชอบต่อหน้าที่: ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความโปร่งใส ไม่แสวงหาผลประโยชน์โดยมิชอบ รับผิดชอบต่อการตัดสินใจของตน
3. กล้าตัดสินใจและกระทำในสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม: ยืนหยัดทำในสิ่งที่ถูกต้องตามกฎหมายและศีลธรรม กล้าปฏิเสธคำสั่งที่ไม่ชอบธรรม ไม่ยอมจำนนต่ออิทธิพลมืด
4. คิดถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตัว และมีจิตสาธารณะ: แยกเรื่องส่วนตัวออกจากหน้าที่ราชการ ไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน (Conflict of Interest) พร้อมเสียสละเพื่อส่วนรวม
5. มุ่งผลสัมฤทธิ์ของงาน: ปฏิบัติงานให้สำเร็จตามเป้าหมาย พัฒนางานและนวัตกรรมการบริการสาธารณะอย่างต่อเนื่อง
6. ปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ: ปฏิบัติต่อประชาชนและผู้ร่วมงานอย่างเสมอภาค เท่าเทียม ปราศจากอคติทางเพศ ศาสนา สถานะทางสังคม
7. ดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดีและรักษาภาพลักษณ์ของทางราชการ: วางตัวเหมาะสมทั้งในหน้าที่การงานและชีวิตส่วนตัว ไม่ประพฤติตนให้เสื่อมเสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหน้าที่ราชการ

2. องค์กรและกลไกการขับเคลื่อนมาตรฐานทางจริยธรรม

• คณะกรรมการมาตรฐานทางจริยธรรม (ก.ม.จ.):
  • มีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่ได้รับมอบหมาย เป็นประธานกรรมการ
  • เลขาธิการ ก.พ. ทำหน้าที่เป็นเลขานุการ
  • มีอำนาจหน้าที่เสนอนโยบาย กำหนดแนวทาง ติดตามประเมินผล และให้คำแนะนำแก่องค์กรกลางบริหารงานบุคคลในการบังคับใช้ประมวลจริยธรรม
• บทบาทขององค์กรกลางบริหารงานบุคคล:

  เช่น คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.), คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.), คณะกรรมการข้าราชการตำรวจ (ก.ตร.) มีหน้าที่จัดทำ "ประมวลจริยธรรม" สำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐในสังกัด โดยยึดมาตรฐาน 7 ประการเป็นกรอบขั้นต่ำ

• กลไกการขับเคลื่อนในระดับหน่วยงาน:
  • จัดตั้ง กลุ่มงานคุ้มครองจริยธรรม ขึ้นในแต่ละส่วนราชการเพื่อรับเรื่องร้องเรียนและส่งเสริมคุณธรรม
  • แต่งตั้ง คณะกรรมการจริยธรรมประจำส่วนราชการ เพื่อให้คำปรึกษาและกำกับดูแล
  • การฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมถือเป็นความผิดทางวินัย และเป็นเหตุผลในการประเมินการแต่งตั้ง เลื่อนขั้น หรือให้ออกจากราชการ

ขอบเขตเนื้อหาและหัวข้อที่เกี่ยวข้อง (Cross-reference):
บทเรียนนี้เน้น มาตรฐานทางจริยธรรม 7 ประการตาม พ.ร.บ. และองค์กร ก.ม.จ. สำหรับสมรรถนะ ค่านิยม I AM READY และพฤติกรรมเชิงปฏิบัติของข้าราชการที่ดี โปรดศึกษาในหัวข้อ "คุณลักษณะและพฤติกรรมของการเป็นข้าราชการที่ดี" (Topic 137)