หลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี: 7 เป้าหมายการบริหารงานภาครัฐและหลักธรรมาภิบาล

เนื้อหาที่ต้องรู้

1. เจาะลึก 7 เป้าหมายการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี (มาตรา 6)

1. เกิดประโยชน์สุขของประชาชน (มาตรา 7–8): การปฏิบัติราชการต้องยึด "ประชาชนเป็นศูนย์กลาง" มุ่งตอบสนองความผาสุก ความสงบ และความมั่นคง รับฟังความคิดเห็นและนำผลสำรวจความพึงพอใจมาปรับปรุงการทำงาน
2. เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ (มาตรา 9–19): ต้องจัดทำ "แผนปฏิบัติราชการ 5 ปี" ที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและแผนแม่บท กำหนดตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPI) และบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่างส่วนราชการ ไม่ทำงานแบบแยกส่วน
3. มีประสิทธิภาพและเกิดความคุ้มค่าในเชิงภารกิจของรัฐ (มาตรา 20–26): มีการจัดทำบัญชีต้นทุนต่อหน่วยบริการสาธารณะ จัดซื้อจัดจ้างด้วยความโปร่งใส คุ้มค่าเงิน และจัดทำแผนลดการใช้พลังงานและทรัพยากร
4. ไม่มีขั้นตอนการปฏิบัติงานเกินความจำเป็น (มาตรา 27–32): การกระจายอำนาจตัดสินใจสู่ผู้ปฏิบัติงานระดับล่าง การจัดตั้งศูนย์บริการร่วม (One Stop Service) เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนติดต่อ ณ จุดเดียว
5. มีการปรับปรุงภารกิจของส่วนราชการให้ทันต่อเหตุการณ์ (มาตรา 33–36): ทบทวนภารกิจอำนาจหน้าที่ของตนเองอย่างน้อยทุกรอบระยะเวลาตามที่กำหนด หากภารกิจใดหมดความจำเป็นหรือซ้ำซ้อน ให้เสนอ ครม. เพื่อยุบเลิกหรือโอนภารกิจ
6. ประชาชนได้รับการอำนวยความสะดวกและได้รับการตอบสนองความต้องการ (มาตรา 37–44): กำหนดระยะเวลาแล้วเสร็จของงานบริการทุกประเภทและเปิดเผยให้ประชาชนทราบอย่างชัดเจน จัดระบบรับฟังข้อร้องเรียนและแจ้งผลให้ผู้ร้องเรียนทราบภายในกำหนดเวลา
7. มีการประเมินผลการปฏิบัติราชการอย่างสม่ำเสมอ (มาตรา 45–49): จัดให้มีระบบการประเมินผลสัมฤทธิ์ทั้งภายในและภายนอก โดยองค์กรภายนอกที่มีความเป็นอิสระหรือคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.)

2. สาระสำคัญเพิ่มเติมตาม พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562

• การบริการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์: ส่วนราชการต้องปรับเปลี่ยนกระบวนงานให้เป็นระบบดิจิทัล ประชาชนสามารถยื่นคำขอและติดตามสถานะการพิจารณาผ่านช่องทางออนไลน์ได้
• การห้ามเรียกสำเนาเอกสาร (No-Copy Policy): ส่วนราชการมีหน้าที่ต้องเชื่อมโยงข้อมูลทะเบียนราษฎร์และข้อมูลสาธารณะระหว่างกันเอง ห้ามเรียกสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาทะเบียนบ้านจากผู้มาติดต่อราชการโดยเด็ดขาด หากจำเป็นต้องใช้ ให้เจ้าหน้าที่เป็นผู้พิมพ์หรือสแกนจากระบบเองโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
• การบูรณาการข้อมูลผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง: เพื่อให้การตัดสินใจเชิงนโยบายและการให้บริการเป็นไปอย่างแม่นยำและเรียลไทม์

3. หลักธรรมาภิบาล 6 ประการของการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี

• 1. หลักนิติธรรม (Rule of Law): การใช้อำนาจตามกรอบของกฎหมายอย่างถูกต้อง เป็นธรรม และเสมอภาค
• 2. หลักคุณธรรม (Morality): ความซื่อสัตย์สุจริต มีจริยธรรม และการส่งเสริมคนดี
• 3. หลักความโปร่งใส (Transparency): การเปิดเผยข้อมูลข่าวสารภาครัฐ ตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน
• 4. หลักการมีส่วนร่วม (Participation): การเปิดโอกาสให้ประชาชนร่วมรับรู้ ร่วมคิด ร่วมทำ และร่วมตรวจสอบ
• 5. หลักความรับผิดชอบ (Accountability): ความตระหนักในหน้าที่ ความพร้อมรับการตรวจสอบ และความรับผิดชอบต่อผลการปฏิบัติงาน
• 6. หลักความคุ้มค่า (Cost-effectiveness / Value for Money): การใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อส่วนรวม

ขอบเขตเนื้อหาและหัวข้อที่เกี่ยวข้อง (Cross-reference):
บทเรียนนี้เน้น 7 เป้าหมายการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีและหลักธรรมาภิบาล สำหรับมาตรฐานทางจริยธรรม 7 ประการตาม พ.ร.บ. มาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. 2562 โปรดศึกษาในหัวข้อ "มาตรฐานทางจริยธรรมและจรรยาบรรณของข้าราชการ" (Topic 136)